Eerste Hoeksche Waardse monumentenschildje voor Knipscheer-orgel in Strijen

149
De Gereformeerde Kerk in Strijen ontving zaterdag 14 september uit handen van wethouder Erfgoed Harry van Waveren het eerste monumentenschildje van gemeente Hoeksche Waard voor haar Knipscheer-orgel - Foto Gemeente Hoeksche Waard

STRIJEN – De Gereformeerde Kerk in Strijen ontving zaterdag 14 september uit handen van wethouder Erfgoed Harry van Waveren het eerste monumentenschildje van gemeente Hoeksche Waard voor haar Knipscheer-orgel. Samen met Bas van Roon, voorzitter van de Stichting Knipscheer-orgel, bevestigde de wethouder het schildje naast de ingang van de kerk. Er was veel belangstelling voor de uitreiking die, heel toepasselijk, samenviel met de landelijke Open Monumentendag.  

De kerk had een feestelijk programma georganiseerd rond de uitreiking

Het orgel, met meer dan 1200 pijpen, werd voor deze speciale gelegenheid bespeeld door Cor Ardesch, stadsorganist van Dordrecht en organist van de Grote Kerk. Op muzikale wijze, inclusief ballet, werden de aanwezigen meegenomen in de wereld van het orgel en genoot men van de mooie klankkleur van het instrument. Ook was iedereen van harte welkom om de kerk en natuurlijk het orgel zelf te bekijken.

Het orgel komt oorspronkelijk uit Amsterdam

Het instrument werd gebouwd door Hermanus Knipscheer II (1802-1874). Hij was de tweede in een lijn van drie generaties orgelbouwers uit Amsterdam. Het orgel werd in 1844 in gebruik genomen in de Eilandskerk in Amsterdam. Na sluiting van de kerk in 1938 en ingebruikname van de kerk als gaarkeuken door de Duitsers, werd het orgel verkocht aan de Gereformeerde Kerk aan het Spui in Strijen.

Waarom is het instrument zo bijzonder en waardevol?

Het orgel is relatief gaaf bewaard gebleven. Hoewel het orgel net niet onder water stond tijdens de Watersnoodramp, trok er wel veel vocht in het instrument. Gelukkig kon deze schade hersteld worden. Het orgel is mooi gedecoreerd en bevat bijzondere elementen. Zo zijn onder andere de grootte en dispositie (alle registers en onderdelen samen) van het instrument uniek voor de bouwwijze van de Knipscheers. De orgelbouwers maakten namelijk meestal kleinere dorps- en huisorgels. Alleen het orgel van de Amsterdamse Noorderkerk is qua grootte vergelijkbaar met het Strijense Knipscheerorgel.

Gemeente Hoeksche Waard wil meer monumenten aanwijzen

Het 175 jaar oude orgel is het eerste gemeentelijke monument dat is aangewezen door het college van burgemeester en wethouders. In de Hoeksche Waard staan nu – inclusief het Knipscheer-orgel – 225 gemeentelijke monumenten. Toch zijn er nog dorpen waar tot nu toe geen gemeentelijke monumenten zijn aangewezen. Ook hier staan historische panden die lokaal van belang zijn en het verhaal vertellen van de Hoeksche Waard. Daarom zal de gemeente de komende jaren onderzoeken welke huizen, boerderijen of landschappelijke elementen in deze plaatsen onderdeel zijn van het verhaal van de Hoeksche Waard en dus beschermd moeten worden. Hierbij ligt de focus in eerste instantie op Numansdorp, Klaaswaal, Zuid-Beijerland, Nieuw-Beijerland, Goudswaard en Piershil. De verwachting is dat er de komende jaren zo’n 50 nieuwe monumenten op de lijst worden bijgeschreven.